De Duitse economie staat op de rand: structurele hervormingen zijn dringend nodig!

De Duitse economie staat op de rand: structurele hervormingen zijn dringend nodig!

De economische vooruitzichten van Duitsland laten aanvankelijk positieve signalen zien, maar de structurele zwakheden blijven alarmerend. Zonder verreikende hervormingen dreigt de Bondsrepubliek weg te zinken in een tweederangs economische status. The focus is on important topics such as competitiveness, education policy, technological sovereignty and global positioning. Momenteel wordt het concurrentievermogen in tien belangrijke industrieën gezien als cruciaal voor de economische relevantie van Duitsland. Deze sectoren verliezen steeds meer terrein, terwijl Duitsland op sommige vlakken slechts een neveneffect is. Zo gezegd Focus dat kortetermijnmaatregelen zoals economische stimuleringspakketten noodzakelijk zijn, maar dat een langetermijnstrategie essentieel blijft.

De uitdagingen zijn divers. Een bijzonder urgent probleem is het tekort aan geschoolde arbeidskrachten. Dit wordt gezien als zelf gecreëerd omdat het onderwijssysteem niet marktconform heeft gereageerd op de behoeften van de economie. Hoewel het aantal nieuwe studenten steeg van 33,3% in 2000 naar 56,5% in 2023, waren belangrijke vakgebieden als ambachten en verpleegkunde onvoldoende geacademiseerd. Om het tekort aan geschoolde arbeidskrachten tegen te gaan, moeten werknemers uit het buitenland worden gerekruteerd of in Duitsland worden opgeleid.

Noodzaak van hervormingen op belangrijke gebieden

Drie centrale punten voor hervormingen moeten in het bijzonder worden benadrukt: Ten eerste is een verandering in het opleidingssysteem noodzakelijk. Ten tweede zou de staat een actievere rol kunnen spelen in belangrijke sectoren om de knowhow te beschermen en rendementen op lange termijn veilig te stellen. Als alternatief zou het denkbaar zijn om een ​​“volksfonds” op te richten dat strategisch relevante bedrijven ondersteunt. Ten derde vereist de infrastructuur uitgebreide renovaties om de randvoorwaarden voor bedrijven te verbeteren. These include reducing bureaucracy, renewing transport routes and reducing energy costs and taxes.

De gevolgen van de structurele problemen zijn nu al merkbaar. Bedrijven als Thyssenkrupp Steel zijn van plan duizenden banen te schrappen, wat de groeiende uitdagingen voor de Duitse economie onderstreept. Deutschlandfunk meldt dat Duitsland van 2023 tot 2024 is gedaald naar de 24e plaats op de IMD World Competitiveness Ranking, nadat het eerder op de 15e plaats stond. Velen in de Duitse industrie hebben het concurrentievermogen negatief beoordeeld en volgens het Ifo Instituut betekent dit de grootste verslechtering sinds 1994.

Kosten en uitdagingen

Verschillende factoren zijn de oorzaak van deze daling. Hoge energieprijzen, vooral als gevolg van de kernuitstap en het conflict in Oekraïne, en een vervallen infrastructuur vormen een aanzienlijke last. Daarnaast zijn er politieke onzekerheden, bijvoorbeeld als gevolg van de huidige opleving van de AfD, die ook de economische stabiliteit in gevaar kunnen brengen. Bovendien voorspellen deskundigen een verdere toename van het tekort aan geschoolde arbeidskrachten, waarbij in 2027 tot wel 728.000 geschoolde arbeidskrachten zullen ontbreken.

Toch zijn er ook positieve aspecten. Duitsland blijft koploper op het gebied van innovatie met 121 miljard euro geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling in 2022. Het land heeft ook een stabiele politieke situatie en is een pionier op het gebied van groene technologieën, waarbij meer dan 50% van de relevante patenten in de EU uit Duitsland komt.

Er worden nu verschillende maatregelen besproken om de concurrentiepositie te versterken. Het gaat onder meer om de afschaffing van de EEG-heffing, de verlaging van de Europese elektriciteitsbelasting voor kleine en middelgrote bedrijven en de introductie van een overbruggingsstroomprijs voor energie-intensieve bedrijven. Ook de Bureaucracy Relief Act voor 2025 staat ter discussie, al bestaat er bij bedrijven scepsis over de effectiviteit ervan. Er zijn ook overwegingen over het hervormen van de schuldenrem om investeringen in klimaatbescherming en infrastructuur te bevorderen.

Deskundigen hebben verschillende meningen over de schuldenrem. Terwijl Michael Kellner van de Groenen een hervorming steunt om investeringen makkelijker te maken, ziet Niklas Potrafke van het Ifo Instituut de schuldenrem nog steeds als een belangrijk groei-instrument. De alomvattende hervormingen die nu nodig zijn, zullen van cruciaal belang zijn voor het veiligstellen van de economische stabiliteit van Duitsland op de lange termijn.